โรงเรียนมหาวชิราวุธ จังหวัดสงขลา

ประวัติความเป็นมาของโรงเรียนมหาวชิราวุธ จ.สงขลา

 การก่อตั้ง

               ผู้จัดตั้งโรงเรียนนี้คือ เจ้าพระยายมราช (ปั้น สุขม)สมัยที่เป็นพระยาสุขุมนัยวินิตข้าหลวงเทศาภิบาลสำเร็จการมณฑลนครศรีธรรมราช ซึ่งเป็นผู้ที่รักและสนใจเรื่องการศึกษาผู้หนึ่ง เริ่มจัดตั้งโรงเรียนชั่วคราวขึ้นก่อนที่ศาลาการเปรียญวัดดอนแย้ตำบลบ่อยาง อำเภอเมืองจังหวัดสงขลา เมื่อวันที่ 27 ตุลาคม พ.ศ.2439 มีนักเรียนจำนวน 12 คน

               ครั้นถึงวันที่ 1 มกราคม พ.ศ.2439 พระยาสุขุมนัยวินิตและพระยาวิเชียรศีรี (ชม ณ สงขลา)ผู้ว่าราชการเมืองสงขลาขณะนั้น ร่วมจัดงานเฉลิมพระชนมพรรษาสมเด็จพระบรมโอรสาธิราชเจ้าฟ้ามหาวชิราวุธ สยามกุฎราชกุมาร
(พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว) ขึ้นเป็นการพิเศษในโอกาสนี้พระยาสุขุมนัยวินิตได้อัญเชิญพระบรมฉายาลักษณ์สมเด็จพระบรมโอรสาธิราชฯซึ่งได้รับพระราชทานมาแต่ประเทศอังกฤษ ประดิษฐานไว้บนแท่นบูชาเพื่อให้ข้าราชการพ่อค้าประชาชมชาวสงขลาได้เคารพสักการะและถวายพระพรชัย

               อาศัยโอกาสอันเป็นมหามงคลนี้ พระยาสุขุมนัยวินิต ได้จัดให้มีการเรี่ยไรเงินเพื่อสร้างโรงเรียนที่เป็นหลักฐานขึ้น โดยมีโครงการจะสร้างที่บริเวณวัดนาถม (บริเวณโรงเรียนวิเชียรชมในปัจจุบัน) ซึ่งมี ชัยภูมิและมีบริเวณกว้างขวาง(19 ไร่ 45.7 ตารางวา) ได้เงินมา 3,940 บาท

เจ้าพระยายมราช (ปั้น สุขุม) 
                  เนื่องจากเจ้าพระยายมราชเล็งเห็นว่า สถานที่เรียนในวัดมัชฌิมาวาส ไม่กว้างขวางพอที่จะขยับขยายเป็นโรงเรียนหลวงขนาดใหญ่ในอนาคตได้ ควรจะมีอาคารเรียนและบริเวณที่กว้างขวางกว่า คือที่วัดนาถมตามที่วางโครงการไว้แต่เดิม ฉะนั้นในปี พ.ศ. 2447 จึงจัดการเรี่ยไรเงินสมทบทุนอีกครั้งหนึ่งสร้างอาคารที่หวัดนาถม สำเร็จในปี 2448

                  แต่ในปลายปี 2447 สถานีตำรวจภูธรที่ริมคลองขวาง ซึ่งเรียกกันในครั้งนั้นว่า "โรงพักพลตระเวณ" เกิดว่างลง เพราะที่ใหม่ที่แหลมทราย  สร้างเสร็จ เจ้าพระยายมราชเห็นเป็นสถานที่เหมาะกว่าที่เดิมจึงย้ายโรงเรียนจากวัดมัชฌิมาวาสมาอยู่ที่โรงพักแห่งนี้ในปี 2448 ซึ่งบริเวณนี้มีเนื้อที่  1 ไร่ 2 งาน

               ถึงปี 2464 ปริมาณนักเรียนมากขึ้นถึงประมาณ 100 คน ต้องไปสร้างอาคารเรียนขึ้นอีกหลังหนึ่งที่ปลายถนนสะเดา (ฟากซึ่งตั้งว่าการอำเภอในปัจจุบัน) ทำการย้ายนักเรียน ม.4-6 ไปเรียนที่อาคารเรียนหลังใหม่นี้ เริ่มสอนตามหลักสูตรใหม่ของกระทรวงศึกษาธิการในปีนั้น

               ปี 2467 ได้ทดลองเปิดสอนชั้นมัธยมปีที่ 7 และ ปี 2469 เปิดสอนชั้นมัธยมปีที่ 8 เป็นครั้งแรก

               ถึงปี 2472 โอนอาคารเรียนที่วัดนาถมทั้งหมดให้โรงเรียนประชาบาล ต้องรับนักเรียนชั้นมัธยมปีที่ 1-3 ไปอยู่ด้วย จึงต้องสร้างอาคารเรียนที่ฝั่งตรงข้ามกับอาคารเรียนที่ปลายถนนสะเดาขึ้นอีก 2 หลัง
                และในที่สุด "มหาวชิราวุธ" ก็มาปักหลักมั่นคงในสถานที่ปัจจุบัน ซึ่งมีเนื้อที่ 45 ไร่ 2 งาน 99.9 ตารางวา